29 kwietnia 2026 r. na sesji Rady Miasta Gdyni uchwalono plan ogólny miasta Gdyni – nowy dokument planistyczny sporządzany dla obszaru miasta, który będzie podstawą rozwoju przestrzennego Gdyni oraz zastąpi dotychczasowy dokument studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. To ważny moment również w perspektywie Strategii rozwoju miasta, bowiem strategia i planowanie przestrzenne powinny być spójne.  

Nierówne traktowanie mieszkańców

"Plan Ogólny to bez wątpienia jeden z najważniejszych dokumentów dla każdej gminy w Polsce. Został narzucony przez reformę samorządową w 2023, a w Gdyni już na początku 2024 roku - w poprzedniej kadencji - podjęliśmy decyzję o rozpoczęciu prac. Warto nadmienić, że wtedy ponad 60% powierzchni Gdyni (z wyłączeniem lasów, terenów zatoki i wojskowych) posiadało miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego - to bardzo dobry wynik - w Polsce są duże miasta mające niespełna połowę opracowań w porównaniu do Gdyni. 

Na końcu drogi należy mieć na uwadze bardzo dużo odrzuconych wniosków przez Prezydent Miasta, a także nierówne traktowanie mieszkańców na końcu procedury. W ciągu tygodnia poprzedzającego uchwalenie ostatecznej wersji dokumentu dokonano ukłonu w stosunku do mieszkańców Orłowa, pozostając całkowicie przeciwnym mieszkańcom Witomina przy podobnej sytuacji. Jako opozycja staliśmy po stronie mieszkańców do samego końca, jednak obecne władze podejmowały decyzje według własnych wyborów." - podkreśla Jakub Ubych, radny Gdyni.

Plan ogólny będzie pełnił kluczową rolę w systemie dokumentów planistycznych. Na podstawie jego ustaleń sporządzane będą miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, plany rewitalizacji, zintegrowane plany inwestycyjne, a także wydawane będą decyzje o warunkach zabudowy wymagające obszaru uzupełnienia zabudowy i decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Oznacza to, że plan ogólny wyznacza ramy rozwoju terenów zabudowy, infrastruktury oraz zieleni w całym mieście. 

Plan ogólny opracowano z poszanowaniem dotychczasowej polityki planistycznej. Dokument uzupełni strategię rozwoju miasta, a rozwiązania w nim wprowadzone mają uodpornić miasto na zmiany klimatu. Pozytywnie zaopiniowała go Komisja Planowania Przestrzennego i Strategii Rady Miasta Gdyni. 

- To jest moment, na który pracowaliśmy przez ostatnie niemal dwa lata. Przyjęcie planu ogólnego miasta jest konieczne, żeby miasto mogło dalej w sposób niezakłócony funkcjonować i rozwijać się. Chcę powiedzieć, że konsultowaliśmy plan z mieszkańcami. Przywróciliśmy po konsultacjach wewnętrznych władz miasta również formułę spotkań osobistych z mieszkańcami, która w poprzednich latach nie była często stosowana. Te konsultacje wpływały na to, jaki plan ogólny dzisiaj ma kształt, jaki kształt ma ten projekt. Mam szczerą nadzieję, że plan ogólny miasta Gdyni zostanie przyjęty, ale wiemy też, że na pewno będą takie sfery, gdzie w przyszłości będziemy ten plan ogólny również modyfikować, zależnie od potrzeb, które w sposób naturalny w mieście będą się pojawiać – zapowiada prezydent Aleksandra Kosiorek. 

Reforma planistyczna z 2023 r. nałożyła na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek transformacji dotychczasowych narzędzi kreowania polityki przestrzennej. Plan ogólny stanowi nowy akt prawa miejscowego w systemie planowania przestrzennego, uwzględnia nowe realia prawne oraz wyzwania rozwojowe miasta, oparte o uwarunkowania przyrodnicze, środowiskowe, społeczne, infrastrukturalne oraz transportowe. W przeciwieństwie do studium, plan ogólny stanowi akt prawa miejscowego, co oznacza, że jego ustalenia będą bezpośrednio wiążące zarówno dla organów administracji, jak i właścicieli nieruchomości. To bardzo istotny aspekt dla urbanistyki w mieście, ponieważ zupełnie zmieniamy charakter dokumentów planistycznych. Co ważne, pracujemy również nad strategią rozwoju miasta. Plan ogólny i strategia rozwoju miasta: te projekty są spójne. Pracujemy nad nimi równolegle. Strategia rozwoju miasta będzie zawierała również w sobie elementy planistyczne, które dotychczas były w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. To model struktury funkcjonalno-przestrzennej, który również jest spójny z planem ogólnym. Wprowadzamy korekty w zakresie rozwoju przestrzennym miasta, między innymi w centralnym paśmie wielofunkcyjnym, ale również ograniczamy presję inwestycyjną na tereny zieleni, na Trójmiejski Park Krajobrazowy, co jest bardzo ważne dla nas i dla mieszkańców – wyjaśnia wiceprezydent Maciej Zielonka. 

Plan ogólny ustala podział obszaru miasta Gdyni na strefy planistyczne oraz określa dla nich ogólne zasady zagospodarowania. Dla poszczególnych stref określone zostały dopuszczalne przeznaczenia terenu oraz podstawowe wskaźniki i parametry urbanistyczne dotyczące: maksymalnej nadziemnej intensywności zabudowy, maksymalnego udziału powierzchni zabudowy, maksymalnej wysokości zabudowy czy minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej. Jednocześnie Plan ogólny nie rozstrzyga szczegółowo o sposobach zagospodarowania konkretnych działek – decyzje w zakresie szczegółowych zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów będą podejmowane na kolejnych etapach opracowywania planów miejscowych lub procedowania decyzji o warunkach zabudowy, ale muszą być z zgodne z planem ogólnym. 

Przebieg procedury planistycznej 

Prace nad projektem planu ogólnego miasta Gdyni wszczęte zostały na podstawie uchwały Rady Miasta Gdyni w sprawie przystąpienia do sporządzania planu ogólnego miasta Gdyni z 20 marca 2024 r. oraz zgodnie z procedurą formalno-prawną wynikającą z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt planu ogólnego stanowi efekt długotrwałych, wieloetapowych oraz interdyscyplinarnych prac analitycznych i projektowych, w trakcie których wypracowana została zrównoważona polityka przestrzenna, dostosowana do zakresu ustaleń planu ogólnego. Przyjęte rozwiązania przestrzenne, poprzedzone analizą uwarunkowań przestrzennych miasta, oparte zostały o założenia dokumentów planistycznych i strategicznych, decyzje administracyjne, uzgodnienia i opinie odpowiednich organów, a także propozycje rozpatrzenia wniosków oraz uwag zgłoszonych w trakcie przeprowadzonych konsultacji społecznych.   

Od studium do planu ogólnego 

Plan ogólny miasta Gdyni docelowo zastąpi dotychczasowe Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni, uchwalone w 2019 r. Zgodnie z nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotychczasowe studia zachowują moc prawną jedynie do 30 czerwca 2026 roku. Uchwalenie planu ogólnego nie jest wprawdzie obowiązkowe, natomiast jego brak (po utracie mocy wspomnianego studium) uniemożliwi uchwalanie nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (z pewnymi szczególnymi wyjątkami) czy wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w zakresie wniosków złożonych po tej dacie).

Plan ogólny jest więc kluczowym dokumentem z zakresu planowania przestrzennego, a jego terminowe uchwalenie stanowi gwarancję, że proces urbanizacji miasta będzie przebiegać w sposób kontrolowany, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju i interesem publicznym. Plan ogólny jest dokumentem o charakterze kierunkowym oraz strategicznym, dlatego jego właściwe odczytanie wymaga zrozumienia roli, jaką pełni w systemie planowania przestrzennego. Podstawą do czytania planu ogólnego jest podział miasta na strefy planistyczne. Każda ma określony profil funkcjonalny oraz zestaw ogólnych wskaźników i parametrów urbanistycznych. Informacje te pozwalają zorientować się, czy dany obszar jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, usługi, działalność gospodarczą, zieleń, infrastrukturę czy inne funkcje.

Jednocześnie plan ogólny nie przesądza o konkretnym sposobie zagospodarowania pojedynczych nieruchomości – wskazuje jedynie dopuszczalne kierunki i ograniczenia.

Uchwalenie planu ogólnego nie powoduje utraty mocy obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego czy wydanych decyzji o warunkach zabudowy, które zachowują moc niezależnie od rozwiązań przyjętych w planie ogólnym.

Polityka przestrzenna określona w planie ogólnym nie powoduje konieczności i obowiązku weryfikacji dotychczasowych dokumentów planistycznych oraz przystąpienia do sporządzania planu miejscowego w celu odwzorowania jego ustaleń. 

Gdzie szukać informacji? 

Projekt planu ogólnego miasta Gdyni jest publicznie dostępny. Po uchwaleniu przez Radę Miasta Gdyni oraz weryfikacji dokumentacji formalno-prawnej przez służby prawne wojewody zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego. Wszelkie informacje dotyczące przebiegu procedury planistycznej, w tym projekt planu ogólnego wraz z uzasadnieniem (część tekstowa i graficzna), prognoza oddziaływania na środowisko, wykazy zgłoszonych wniosków i uwag oraz raport z konsultacji społecznych dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Gdyni.  

By ułatwić zapoznania się z projektem planu ogólnego miasta Gdyni oraz uwarunkowaniami przestrzennymi, w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Gdyni pod ww. adresem zamieszczony został również portal mapowy planu ogólnego, przygotowany przez Biuro Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni.  

Zgodnie z obowiązującymi przepisami plan ogólny gminy sporządzany jest w formie danych przestrzennych, tj. obiektów na mapie wraz z atrybutami je opisującymi (format GML). Dane te można wyświetlić również za pomocą Przeglądarki danych planistycznych – narzędzia stworzonego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii dla całego kraju. Przeglądarka danych planistycznych udostępniona jest na stronie internetowej

Warto wspomnieć, że na sporządzenie planu ogólnego i jego wdrożenie Gdynia ma szansę otrzymać dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Warunkiem jest złożenie wniosku o dofinansowanie do 30 czerwca 2026 r. Wsparcie ma pokryć koszty związane z wdrożeniem reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego. 

Do wydatków kwalifikowalnych będą zaliczane wydatki związane z opracowaniem planu ogólnego, a także wydatki na opracowania, ekspertyzy, analizy i dokumentację techniczną. 

Łączny budżet na realizację tej i innych reform wynosi ponad 893,2 mln zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy, z czego na wsparcie gmin w przygotowaniu planów ogólnych zaplanowano 457,8 mln zł.

foto scaramuche / pixabay.com