- 13 września 2025 r. na pokład „Błyskawicy” wszedł siedmiomilionowy zwiedzający. Była to rodzina z Krakowa, którą specjalnie uhonorowali dowódca okrętu i przedstawiciele Muzeum Marynarki Wojennej. Do dziś do tej liczby trzeba jeszcze dodać ok. 15 tys. zwiedzających – powiedział PAP Aleksander Gosk, zastępca dyrektora Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni. - Okręt muzeum można zwiedzać od maja do października – dodał.

W funkcji okrętu muzeum „Błyskawica” zastąpiła „Burzę”, też weterana II wojny światowej. Niszczyciel „Burza”, ze względu na zużycie techniczne, został wycofany ze służby i zezłomowany.

- 1 maja 1976 r. „Błyskawica” została udostępniona dla zwiedzających. Wówczas Muzeum Marynarki Wojennej nie dysponowało własną siedzibą w budynku. W związku z tym w przestrzeni okrętu urządzono ekspozycje muzealną. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, muzeum otrzymało siedzibę w budynku niedaleko nabrzeża i tam przeniesiono ekspozycje, a wystawy na „Błyskawicy” skupiły się na historii okrętu – tłumaczył Gosk. - Obecnie eksponowana jest tam wystawa „Wierny Okręt”, poświęcona losom „Błyskawicy”, od momentu jej chrztu i wcielenia do służby w polskiej Marynarce Wojennej do dziś – dodał.

W przyszłym roku MMW we współpracy z załogą niszczyciela planuje gruntowną zmianę ekspozycji na „Błyskawicy”. Będzie to rok szczególny, w którym przypada 90. rocznica służby okrętu w Marynarce Wojennej.

Choć „Błyskawica” jest okrętem muzeum, cały czas pozostaje na stanie Marynarki Wojennej, czyli według dokumentów pełni służbę. Pozostaje w składzie 3. Flotylli Okrętów MW RP. Ma etatowo załogę i dowódcę, którym jest komandor porucznik Paweł Ogórek. Załoga z ogromnym zaangażowaniem zajmuje się utrzymaniem całego okrętu, mając świadomość, że w grupie zabytków techniki jest to obiekt najwyższej klasy. Natomiast Muzeum Marynarki Wojennej jest gospodarzem wystaw i ekspozycji na okręcie.

- Muzeum Marynarki Wojenne w Gdyni znajduje się kilkaset metrów od nabrzeża, gdzie przycumowany jest okręt „Błyskawica”. W salach ekspozycyjnych na trzech poziomach prezentujemy elementy uzbrojenia okrętowego z różnych okresów i wystawy tematyczne – tłumaczył zastępca dyrektora MMW. - Oprócz tego jest ekspozycja plenerowa, na której pokazujemy m.in. najbogatszą kolekcję uzbrojenia okrętowego i związanego z obroną wybrzeża. Najciekawszym eksponatem na zewnątrz muzeum jest okręt podwodny ORP „Sokół”. Mamy też przedwojenny kuter pościgowy „Batory” i motorówkę sanitarną „Samarytanka” - pierwszą jednostkę zbudowaną przez polski przemysł okrętowy w 1932 r. – powiedział Gosk.

„Z dniem 28 listopada 1918 r. rozkazuję utworzyć marynarkę polską, mianując jednocześnie pułkownika marynarki Bogumiła Nowotnego szefem Sekcji Marynarki Wojennej przy Ministerstwie Spraw Wojskowych” – rozkaz Józefa Piłsudskiego wydany dwa tygodnie po odzyskaniu niepodległości był de facto decyzją o utworzeniu polskiej Marynarki Wojennej.

25 listopada 1937 r. ORP „Błyskawica” rozpoczął służbę w Marynarce Wojennej. Pierwszym dowódcą jednostki był kmdr por. Tadeusz Podjazd-Morgenstern. Załoga okrętu liczyła 10-12 oficerów i ok. 200 podoficerów oraz marynarzy. Wyporność wynosiła 2011 ton, wyporność maksymalna – 2183 ton; długość całkowita – 114 metrów. Uzbrojono go w siedem dział kal. 120 mm, dwa podwójne działka przeciwlotnicze kal. 40 mm, osiem wielkokalibrowych karabinów maszynowych kal. 13,2 mm, dwie potrójne wyrzutnie torped kal. 550 mm, dwie wyrzutnie bomb głębinowych w tunelach na rufie oraz dwa miotacze bomb głębinowych. Maksymalna prędkość niszczyciela wynosiła 39,6 węzłów (ok. 73 km/h). Zasięg przy prędkości 15 węzłów wynosił 2 tys. mil morskich.

30 sierpnia 1939 r., w ramach planu ewakuacyjnego, niszczyciele ORP „Błyskawica”, „Burza” i „Grom” ewakuowano do Wielkiej Brytanii. W czasie II wojny światowej okręt „Błyskawica” brał udział w walkach w ramach wojsk alianckich, uczestniczyła w największych operacjach morskich na Atlantyku, Morzu Północnym i Śródziemnym. Począwszy od obrony Narwiku, przez ewakuację oddziałów alianckich z Dunkierki, udział w lądowaniu wojsk amerykańskich w Afryce Północnej, po największą operację desantową w Normandii. Po wojnie okręt brał udział w zatopieniu pozostałych niemieckich okrętów podwodnych przez Brytyjczyków. Wojenny bilans „Błyskawicy” był imponujący – pokonał ponad 138 tys. mil morskich, uczestniczył w 108 bojowych patrolach i 85 konwojach, brał też udział w licznych akcjach bojowych.

W lipca 1947 r. niszczyciel „Błyskawica” powrócił do Gdyni. Na przełomie lat 50. i 60. przeszedł remont w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. W sierpniu 1967 r. doszło do awarii systemu parowego w kotłowni. Siedmiu marynarzy zginęło. Wtedy zapadła decyzja o wycofaniu go z aktywnej służby na morzu. Po remoncie okręt służył jako stała bateria przeciwlotnicza w Świnoujściu. W 1976 r. stał się okrętem muzeum w Gdyni, zastępując ORP „Burza”.

Tomasz Szczerbicki (PAP)

szt/dki/