Ruszczyk: w całym mieście brakuje schronów

"W części miasta Reda mamy problem z dostępnością parkingów, a w całym mieście brakuje schronów i miejsc schronienia. Takie problemy nie są odosobnione, a część samorządów chce je oba rozwiązywać łącząc funkcje.

Jedni w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej kupują dostawczaki (np. Reda), a inni projekty schronów z funkcją parkingu." - podkreśla Marcin Ruszczyk.

Samorządy nie rozumieją zagrożenia?

Brak inwestycji w schrony można jednoznacznie tłumaczyć tym, że włodarze nie rozumieją zagrożenia wynikającego z wojny w Ukrainie. Nie dostrzegają bliskości geograficznej obwodu królewieckiego, z którego może nastąpić atak.

Inwestowanie w jakieś magazyny czy hale lub zakup samochodów dostawczych to kompletne nieporozumienie w momencie, kiedy brak miejsc schronienia.

W przypadku Redy jest jeszcze problem związany z programem ochrony ludności, którego istotne braki wskazał pułkownik Zbigniew Wawrzyniak. 

Są jednak w Polsce samorządy, które rozumieją potrzebę budowania schronów i to właśnie zaprezentował Marcin Ruszczyk.

Budowa i remonty schronów jednym z priorytetów rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej

Rząd po raz pierwszy we współczesnej historii przeznaczył ogromne środki na wzmocnienie ochrony ludności i obrony cywilnej. Rządowy program na najbliższe lata zakłada m.in. dostosowanie obiektów zbiorowej ochrony do współczesnych zagrożeń, adaptację budynków pod te cele oraz tworzenie budowli ochronnych. Na ten cel samorządy otrzymują blisko 5 mld zł z rządowego programu OLiOC. Trwa już przegląd potencjalnych obiektów zbiorowej ochrony - dokonano już ponad 2 tys. sprawdzeń budowli ochronnych zgłoszonych przez samorządy w całym kraju.

W Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) na lata 2025-2026 przewidziano blisko 5 mld zł dla samorządów na zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną. Przygotowanie obiektów ochrony zbiorowej, ulepszone systemy alarmowania i łączności oraz rozwój obrony cywilnej to główne kierunki działań w ramach Programu OLiOC.

Miejsca schronienia priorytetem 

Przepisy ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej zakładają sprawdzenie obiektów, które potencjalnie mogą służyć za obiekty zbiorowej ochrony. Opinie i dokumentacja techniczna z przeglądu takich obiektów będą jednym z kryteriów wsparcia finansowego udzielanego m. in. na remonty i modernizację budowli ochronnych. 

W pierwszej kolejności remonty i inwestycje będą nakierowane na obszary objęte Narodowym Programem Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód”, ale także na wskazane przez wojewodów miasta i miejsca szczególnego narażenia. Wydano już akty prawne niezbędne do wyznaczania obiektów zbiorowej ochrony. Remontowane będą m.in. schrony i ukrycia pod szkołami, tzw. tysiąclatkami. Jednocześnie, przepisy ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej zobowiązują samorządy do wyznaczania obiektów, gdzie możliwe jest utworzenie budowli ochronnych – ich liczba z czasem będzie rosnąć.

Celem określonym w przepisach jest zapewnienie miejsc we wszystkich obiektach zbiorowej ochrony dla przynajmniej połowy (w tym 25 proc. w budowlach ochronnych) przewidywanej liczby ludności, przebywającej w sytuacji zagrożenia w miastach i 25 proc. poza ich granicami (w tym 15 proc. w budowlach ochronnych).

Dotacja do 100 proc. kosztów

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wskazuje, że organami, na których barkach spoczywa kwestia miejsc doraźnego schronienia są: wójt, burmistrz, prezydent, starosta, wojewoda, marszałek województwa oraz minister właściwy do spraw wewnętrznych. 

Zgodnie z ustawą, organy ochrony ludności na wniosek właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego przekazują im dotacje celowe na organizowanie miejsc doraźnego schronienia. Mogą też przekazać środki finansowe w formie dotacji celowej na dostosowanie obiektów do wymagań, o których mowa w przypadku kondygnacji znajdujących się pod ziemią. Dotacja może sięgać nawet 100 proc. kosztów inwestycji.

Bieżący przegląd obiektów budowlanych - statystyki

Obecnie możemy podzielić obiekty zbiorowej ochrony na miejsca doraźnego schronienia oraz budowle ochronne. Te z kolei dzielą się na schrony oraz ukrycia. Szczegóły dotyczące obiektów zbiorowej ochrony określają rozporządzenia do ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.

Państwowa Straż Pożarna i Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dokonują przeglądu obiektów budowlanych. Ogółem, do 12 września 2025 r. organy ochrony ludności zleciły niemal 4 tys. sprawdzeń dotychczasowych obiektów. Dotychczas PSP i PINB wspólnie przeprowadziły ponad 2 tys. takich wizytacji, wydając stosowne opinie dla organów ochrony ludności. PSP stwierdziła dotychczas, że ponad 1 tys. budowli ochronnych może spełniać funkcje ochronne, przewidziane w rozporządzeniu MSWiA.

foto tomaszpro / pixabay.com