Liczba dawców krwi i jej składników w skali całego kraju rośnie z roku na rok. Centra krwiodawstwa odnotowują coraz więcej donacji. Niestety trudności finansowe ochrony zdrowia nie omijają publicznej służby krwi.

Z danych Narodowego Centrum Krwi wynika, że łączny zysk netto wszystkich Regionalnych Centrów Krwi i Krwiolecznictwa w 2024 roku był o ponad 75 proc. niższy niż jeszcze dwa lata wcześniej. W województwie pomorskim spadek również jest wyraźny – w 2024 roku łączny zysk netto placówek w Gdańsku i Słupsku był o prawie 700 tys. zł niższy niż w 2022 roku. Dane za 2025 rok pozostają nieznane ze względu na trwający okres rozliczeniowy.

Krew ludzka to płynna tkanka ustrojowa, której nie sposób zastąpić żadną inną substancją. Wykorzystuje się ją podczas operacji oraz leczenia schorzeń związanych z układem krwiotwórczym, takich jak nowotwory czy zaburzenia krzepnięcia, które nierzadko mają charakter przewlekły. Z tego względu system publicznej służby krwi pełni kluczową rolę w funkcjonowaniu ochrony zdrowia, zapewniając bezpieczeństwo i ciągłość leczenia pacjentów w całym kraju. Krwiodawstwo oparte jest na zasadzie dobrowolności, a donacje krwi i jej składników odbywają się honorowo w duchu solidarności społecznej. Eksperci podkreślają, że Polska ma jeden z najlepiej funkcjonujących systemów zbiórki krwi na świecie.

Jak wynika z danych przekazanych przez Narodowe Centrum Krwi, liczba osób decydujących się na zostanie krwiodawcą w ostatnich latach stopniowo rośnie. W 2022 roku zarejestrowano ponad 600 tys. dawców, w 2023 roku było ich ponad 617 tys., a w 2024 roku prawie 628 tys. Podobnie zwiększa się liczba donacji – w 2022 roku odnotowano prawie 1,39 mln donacji,w 2023 roku – około 1,46 mln, a w 2024 roku – ponad 1,5 mln. Dane obejmują wszystkie Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) w Polsce.

Tendencja utrzymuje się również w województwie pomorskim. W RCKiK w Gdańsku liczba dawców, którzy oddali krew lub jej składniki, wzrosła z 29 309 w 2022 roku do 30 284 w 2023 roku i w 2024 roku osiągnęła 30 709. W RCKiK w Słupsku liczby te wyniosły odpowiednio 9 849, 10 149 i 10 282. Podobnie rośnie liczba pobranych donacji. W Gdańsku odnotowano 67 614 donacji w 2022 roku, 70 570 w 2023 roku i 71 850 w 2024 roku, a w Słupsku liczba donacji wzrosła z 21 580 w 2022 roku do 22 793 w 2023, a w 2024 roku osiągnęła 22 994.

Pomimo wzrostu ogólnej liczby krwiodawców i donacji w ostatnich latach sytuacja finansowa publicznej służby krwi pozostaje niepokojąca. Z danych wynika, że łączny zysk netto wszystkich RCKiK od 2022 roku systematycznie spada. W 2023 roku placówki odnotowały łączny zysk netto prawie o połowę niższy niż w roku poprzednim, a w 2024 roku spadł on do poziomu poniżej 25 proc. wartości sprzed dwóch lat. Liczby te wyniosły odpowiednio: ponad 63,3 mln zł w 2022 roku, prawie 38,5 mln zł w 2023 roku oraz nieco ponad 14 mln zł w 2024 roku.Co więcej, rok 2024 w 6 placówkach w całym kraju został zamknięty ze stratą netto.

W przypadku placówek w województwie pomorskim różnica zysku netto wyniosła prawie 700 tys. zł mniej w 2024 roku niż jeszcze dwa lata wcześniej. W 2022 roku Centra Krwi wygenerowały łącznie prawie 800 tys. zł zysku netto, w 2023 prawie 500 tys. zł, a w 2024 tylko nieco ponad 90 tys. zł.

W tym samym czasie, jak wyjaśnia Narodowe Centrum Krwi, wycena opłat za krew była ustalana w sposób łączący efektywne wydatkowanie środków publicznych z zapewnieniem bezpieczeństwa, jakości i dostępności krwi dla pacjentów. Natomiast udział kosztów osobowych w całkowitych wydatkach RCKiK utrzymywał się na zbliżonym poziomie. Dane za 2025 rok nie są jeszcze dostępne ze względu na trwający cykl rozliczeniowy.

Sytuacja finansowa publicznej służby krwi stała się przedmiotem debaty publicznej i parlamentarnej. 26 stycznia br. podczas posiedzenia Podzespołu ds. Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia strona społeczna zaapelowała o rozwiązanie problemu zaległości finansowych szpitali wobec RCKiK1. Zgodnie z danymi pozyskanymi przez Federację Przedsiębiorców Polskich, na koniec 2025 roku zadłużenie wyniosło niemal 100 mln złotych w skali kraju. Brak terminowych płatności wpływa negatywnie na płynność finansową placówek i zaburza ich funkcjonowanie. Po posiedzeniu wystosowano również pismo do Narodowego Centrum Krwi z prośbą o przekazanie szczegółowych informacji w tej sprawie.

Do tematu powrócono 12 lutego br. podczas posiedzenia sejmowej Podkomisji stałej do spraw organizacji ochrony zdrowia2. Dr Sebastian Twaróg, dyrektor Narodowego Centrum Krwi, zapewnił, że Centrum monitoruje sytuację i analizuje ją na bieżąco. Dodał również, że dane finansowe RCKiK za 2025 rok będą dostępne po zakończeniu trwających obecnie rozliczeń, czyli do 31 marca br.

1 https://www.opzz.org.pl/opinie-i-analizy/polityka-spoleczna/2026/i/posiedzenie-trojstronnego-podzespolu-ds-krwiodawstwa (dostęp 23.03.2026)

2 https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PosKomZrealizowane.xsp?komisja=ZDR01S#25 (dostęp 23.03.2026)

foto sabinurce / pixabay.com