Projekt: kontrolerzy UOKiK kupując towary i usługi będą mogli ukryć swoją prawdziwą tożsamość

W piątek w wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu opublikowano założenia do projektu nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw.

Zwrócono uwagę, że zgodnie z unijnym rozporządzeniem CPC z grudnia 2017 r. wymagane jest przyznanie nowych, minimalnych uprawnień organom ochrony praw konsumentów w obszarze: dochodzeniowym oraz egzekwowania prawa, aby zwiększyć skuteczność reagowania na naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zawierających umowy online. Dodano, że Prezes UOKiK dysponuje już częścią określonych w rozporządzeniu kompetencji, ale należy uzupełnić je o dodatkowe instrumenty prawne wymagane rozporządzeniem.

Zgodnie z wykazem, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ma otrzymać „kompetencje odnoszące się do nabywania towarów lub usług w tym, w razie potrzeby, z wykorzystaniem możliwości przedstawienia się jako inna osoba lub ukrycia tożsamości”.

Kontrolerzy urzędu w ramach kontroli w toku postępowania prowadzonego przed Prezesem UOKiK mają otrzymać możliwość użycia „imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania innego niż rzeczywiste” oraz „innego niż służbowy adresu mailowego, którego login nie ujawnia tożsamości kontrolującego”. Ma to umożliwić wykrywanie naruszeń objętych rozporządzeniem CPC, m.in. przypadków odmowy prawa do odstąpienia od umowy zawieranej na odległość. Zmiany mają pozwolić UOKiK-owi na uzyskanie w czasie kontroli dowodów oraz także umożliwić badanie, rozkładanie na części i testowanie produktów - wskazano. Zgodnie z projektem, przybrane na potrzeby kontroli imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz adres mailowy będzie losowo wybierane z bazy prowadzonej przez Prezesa UOKiK w tym celu.

Zwrócono uwagę, że np. w trakcie kontroli całego procesu sprzedaży i związanych z tym praktyk dotyczących umów obejmujących przede wszystkim skomplikowane i ryzykowne usługi finansowe, niezbędne jest zawarcie umowy i posłużenie się dokumentem i PESEL-em ukrywającym prawdziwą tożsamość kontrolującego. W takich przypadkach kontrola nie jest możliwa na podstawie poznania samej oferty.

„Proponuje się zatem, aby w przypadkach skomplikowanych produktów i usług oferowanych konsumentom przeprowadzenie zakupu kontrolnego dokonał organ, który ma uprawnienia do działania w procedurze, w której kontrolujący posługuje się dokumentami, w tym historią transakcji czy historią kredytową, ukrywającymi jego tożsamość” - przekazano w wykazie.

Jak wynika z założeń do projektu nowelizacji, w przypadku gdy zachodzi podejrzenie, że przedsiębiorca dopuszcza się praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, która może spowodować znaczne straty lub niekorzystne skutki dla szerokiego kręgu konsumentów i jednocześnie przy braku „innych skutecznych środków”, które mogą im zapobiec, Prezes UOKiK ma otrzymać prawo do nakazania przedsiębiorcy - w toku prowadzonego postępowania - czasowego zamieszczenia „wyraźnego ostrzeżenia” dla konsumentów na stronie internetowej tego przedsiębiorcy.

W razie braku wykonania nakazu, UOKiK będzie mógł wystąpić do dostawcy usług pośrednich z żądaniem „nieodpłatnego zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia, usunięcia treści, ograniczenia dostępu lub wyłączenia interfejsu internetowego”. UOKiK ma też otrzymać możliwość nakazania przedsiębiorcy zamieszczenia ostrzeżenia, usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do strony internetowej, m.in. jeśli ten nie przestanie naruszać zbiorowych interesów konsumentów.

Jak wynika z opisu założeń, w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów proponuje się też rozszerzenie możliwości przeszukania w postępowaniu w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Obecnie ustawa umożliwia to tylko w sprawach z zakresu ochrony konkurencji w postępowaniu antymonopolowym.

Projekt noweli przewiduje też wprowadzenie zmian w przepisach dotyczących kompetencji odnoszących się do nakładania kar; chodzi o uspójnienie przepisów krajowych z regulacjami unijnymi. Ma też m.in. doprecyzować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i objąć „niektóre środki o charakterze kompensacyjnym, których wypłata wynika z decyzji Prezesa UOKiK zwolnieniem od podatku dochodowego. Obecnie stanowią przychód z innych źródeł, a przedsiębiorca ma obowiązek wystawienia deklaracji PIT-11 na rzecz konsumenta i przekazania tej informacji organom skarbowym. Konsument musi z kolei zobowiązany do odprowadzenia od tego podatku.

Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to pierwszy kwartał br. (PAP)

bpk/ mick/

foto Lenzatic / pixabay.com