Ubych: by w Gdyni nadal rozwijać pieczę zastępczą

"Blisko rok od poprzedniej wiadomości, ale to duża radość, że kolejny projekt zapoczątkowany w poprzedniej kadencji idzie do przodu." - poinformował radny Jakub Ubych. Sprawa dotyczy budowy dwóch rodzinnych domów dziecka na Babich Dołach.

Gdynia od lat rozwija rodzinną pieczę zastępczą. To żmudna, pozytywistyczna praca z rodzinami, ale też wdrażanie innowacyjnych rozwiązań. W Gdyni powstaje pierwszy w Polsce pilotażowy projekt, w ramach którego rodzinne domy dziecka będą zamieniane w rodzinne domy pomocy – w momencie osiągnięcia przez podopiecznych pełnoletności. Laboratorium Innowacji Społecznych ogłosiło przetarg na projekt budowlany dwóch domów jednorodzinnych z przeznaczeniem na rodzinne domy dziecka.

"W Gdyni od lat nie funkcjonują "tradycyjne" domy dziecka. Opieka nad najmłodszymi, którzy tego potrzebują odbywa się w ramach pieczy rodzinnej i instytucjonalnej. To efekt ambitnego programu, który przez lata prowadził Michał Guć (obecnie wprowadza rozwiązania na poziomie ministerialnym).

W maju 2025 roku została złożona dokumentacja na budowę dwóch kolejnych - przy ul. Rybaków (brawo Laboratorium Innowacji Społecznych - niedawno obchodzące 10 urodziny!). Jak w 2024 roku mówiła dr Anna Krawczak z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę: "W gdyńskich placówkach wychowawczych nie przebywa ani jedno dziecko poniżej 10. roku życia. Miasto ogranicza liczbę tych placówek, rozwijając bazę rodzin zastępczych. Gdynia jest liderem pod względem deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej.

Dalszym założeniem było wdrożenie pilotażowego projektu, w ramach którego rodzinne domy dziecka będą zamieniane w rodzinne domy pomocy – w momencie osiągnięcia przez podopiecznych pełnoletności." - dodaje Ubych.

* * *

• Gdynia jest pierwszym miastem w Polsce, które wprowadza projekt zamiany rodzinnych domów dziecka na rodzinne domy pomocy oraz jednym z pierwszych miast, które zorganizowały kompleksowy system pieczy zastępczej, przygotowując miejsca dla dzieci w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka, czy kameralnych placówkach instytucjonalnych. 

• Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa objęcie dziecka pieczą zastępczą może trwać nie dłużej niż do osiągnięcia przez nie pełnoletności, a w przypadku orzeczenia o niepełnosprawności nie dłużej, niż do 25. roku życia. Dzięki projektowi, w którym Rodzinny Dom Dziecka zostanie przekształcony w Rodzinny Dom Pomocy, podopieczni z niepełnosprawnościami będą mogli zostać w dotychczasowym miejscu zamieszkania, bez zmiany opiekunów.

• Dzięki swojemu sąsiedztwu opiekunowie wybudowanych na Babich Dołach domów jednorodzinnych, pełniących funkcję Rodzinnych Domów Dziecka, będą mogli wzajemnie się wspierać i wymieniać doświadczeniami.

Mając na uwadze rodziny zastępcze opiekujące się dziećmi z niepełnosprawnościami, które po osiągnięciu pełnoletności nadal będą potrzebować wsparcia, gmina planuje wybudować dwa domy jednorodzinne przy ul. Rybaków, w których będą funkcjonowały Rodzinne Domy Dziecka. Idea planowanych Rodzinnych Domów Dziecka zakłada, że mieszkańcy obu tych miejsc wciąż będą w nich mieszkać po osiągnięciu pełnoletności, przebywając ze swoimi opiekunami, a funkcja obiektów zmieni się na Rodzinne Domy Pomocy. Osoby z niepełnosprawnościami zostaną w znanym sobie, bezpiecznym i przyjaznym środowisku, bez konieczności zmiany miejsca zamieszkania.

– Gdynia jest liderem pod względem deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej – mówiła dr Anna Krawczak z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę. – W gdyńskich placówkach wychowawczych nie przebywa ani jedno dziecko poniżej 10. roku życia. Miasto ogranicza liczbę tych placówek, rozwijając bazę rodzin zastępczych.

– 14% dzieci i młodzieży korzystających z takiej formy wsparcia i zamieszkujących nasze miasto przebywa pod opieką pieczy instytucjonalnej (w tej chwili są to 4 kameralne placówki). Wszystkie małe dzieci, przebywają w pieczy rodzinnej, podobnie jak dzieci z niepełnosprawnością. O tych ostatnich musimy myśleć długofalowo, gdyż nie wszystkie będą w stanie się usamodzielnić. Innowacyjny pomysł zaproponowany przez Beatę Potocką, prowadzącą w Gdyni Rodzinny Dom Dziecka ma w sobie ogromny potencjał. Wierzę w jego powodzenie, ale też w perspektywę rozwijania go w naszym mieście i w innych powiatach – informował Michał Guć, wiceprezydent ds. innowacji.

Dwa Rodzinne Domy Dziecka mają powstać w części Babich Dołów objętej granicami obszaru rewitalizacji miasta Gdyni. Lokalizacja inwestycji znajduje się w obrębie historycznego układu przestrzennego zespołu dworsko-folwarcznego „Nowe Obłuże” (w miejscu dawnych zabudowań gospodarczych w sąsiedztwie istniejących budynków przy ul. Rybaków 4, 5 i 6).

Laboratorium Innowacji Społecznych zleci pracowni wyłonionej w drodze przetargu opracowanie koncepcji i dokumentacji projektowo-kosztorysowej dwóch budynków wraz z infrastrukturą i zagospodarowaniem terenu.  Obiekty muszą być zaprojektowane zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, dostępne dla osób o różnej sprawności i w różnym wieku oraz adaptowalne do zmieniających się potrzeb.