Przynajmniej do końca czerwca samorządy chcą mieć czas na dokończenie inwestycji wodno-kanalizacyjnych finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Związek Gmin Wiejskich RP skierował do wszystkich marszałków województw apel w tej sprawie.

Gmina Czarne nie dała radny...?

- Wiele gmin wiejskich skorzystało ze wsparcia z KPO, również w województwie pomorskim. Niestety gmina Czarne nie podołała... Za to w pobliskim Przechlewie na poprawę infrastruktury wodno – kanalizacyjnej na terenie gminy pozyskano 3 858 635,19 złotych. Z sąsiednich powiatów gmina Lipnica w bytowskim zdobyła 1 043 452,68 złotych na rozbudowę sieci wodociągowej, a Miastko 3 170 239,31 zł na zaprojektowanie modernizacja wraz z rozbudową i przebudową stacji uzdatniania wody w miejscowości Zadry oraz budowa sieci wodociągowej Szydlice - Kwisno wraz z przyłączami do budynków. Również w powiecie chojnickim pozyskano fundusze. 3 819 231,26 zł pozyskały Brusy na rozbudowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Wszyscy doskonale wiemy jak wiele zadań inwestycyjnych jest przed naszą gminą, by choć spróbować dogonić inne samorządy. Jednak ani burmistrz, ani Rada Miejska nie kwapią się, by realizować działania od lat oczekiwane przez mieszkańców. Dlatego między innymi ludzie uciekają z naszej gminy do miejscowości, w których rozwój jest faktem - podkreśla Jerzy Terechów, radny gminy Czarne w powiecie człuchowskim.

Gminy wiejskie zwróciły się do marszałków województw o wydłużenie terminu realizacji oraz złożenia wniosków o płatność końcową dla inwestycji realizowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy – zadanie B3.1.1. Chodzi o wydłużenie terminu przynajmniej do 30 czerwca a w uzasadnionych przypadkach do 31 sierpnia 2026 r. Obecnie samorządy muszą zakończyć zadania do15 maja.

„Uzasadnieniem niniejszego wniosku są wyjątkowo trudne warunki atmosferyczne w sezonie zimowym 2025/2026. Długotrwałe niskie temperatury oraz zamarznięty grunt w praktyce uniemożliwiały prowadzenie robót ziemnych, w szczególności prac związanych z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną. W konsekwencji doszło do obiektywnych opóźnień w realizacji inwestycji, niezależnych od beneficjentów oraz wykonawców” – wskazano w apelu.

Podkreślono również, że obecnie obowiązujący termin majowy ma charakter techniczny i wynika z konieczności zapewnienia czasu na rozliczenia po stronie instytucji zarządzających. Natomiast, zgodnie z zasadami KPO oraz regulacjami unijnymi ostateczny termin kwalifikowalności wydatków upływa dopiero 31 sierpnia 2026 r.

„Obecny termin majowy nie uwzględnia cyklu budowlanego ani przerw technologicznych wynikających z warunków zimowych, co stawia wiele samorządów w sytuacji realnego ryzyka niedotrzymania terminów – pomimo zachowania należytej staranności w realizacji inwestycji” – wskazano.

Wyjaśniono, że wydłużenie terminu do końca czerwca lub w uzasadnionych przypadkach sierpnia pozwoliłoby na zakończenie inwestycji zgodnie z wymaganiami technicznymi i jakościowymi oraz umożliwiłoby pełne osiągnięcie zakładanych efektów rzeczowych projektów. Samorządy uniknęłyby też ryzyka utraty środków finansowych.

W apelu przypomniano również, że Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w dotychczasowych komunikatach nie sprzeciwiało się uelastycznianiu harmonogramów realizacji inwestycji, pod warunkiem zachowania końcowego terminu kwalifikowalności wydatków do 31 sierpnia 2026 r. Według ZGW RP podejście to potwierdza możliwość dostosowania terminów pośrednich do rzeczywistych warunków realizacyjnych.

Przedsięwzięcia objęte wsparciem w ramach zadania B3.1.1 KPO „Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich” dotyczyły m.in. dofinansowania budowy, rozbudowy lub modernizacji systemów zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków na terenach wiejskich znajdujących się poza aglomeracjami. Dodatkowo środki można było otrzymać również na infrastrukturę wykorzystującą rozwiązania cyfrowe jak np. montaż i wymiana wodomierzy na urządzenia pozwalające na zdalne odczyty, tworzenie systemów teleinformatycznych do zarządzania gospodarką wodno-kanalizacyjną.

mr/