Obecne ramy prawne dotyczące jawności nie sprzeciwiają się możliwości rozszerzenia jej na transmisje komisji rady gminy – wynika z informacji wiceszefa MSWiA Tomasza Szymańskiego. Według resortu wprowadzenie obligatoryjności w tym zakresie wymaga konsultacji ze stroną samorządową.

- Transmitowanie posiedzeń komisji Rady Gminy to wyjście na przeciw potrzebom mieszkańcom, którzy nie mogą uczestniczyć w posiedzeniach. Uważam, że to kolejny krok, który samorząd musi wykonać w drodze do transparentności i jawności swoich działań. Podobnie powinno być w przypadku spotkań radnych nie będących posiedzeniami komisji czy sesją. Naszym obowiązkiem jest być jawnym w działaniach. Mieszkańcy nie wybierali nas do jakiejś kasty czy tajnej grupy obradującej za zamkniętymi drzwiami. Utajnianie czegokolwiek generuje plotki i obawy, że radni coś ustalają wbrew oczekiwaniom mieszkańców. Demokracja nakłada pewne obowiązki i musimy z nich się wywiązywać - podkreśla Jerzy Terechów, radny gminy Czarne w powiecie człuchowskim.

Jawność komisji rady gminy: co wynika z przepisów?

"Jakie to rozwiązania? Jak podkreśla Sieć Obywatelska Watchdog Polska, już ogólne zasady jawności i prawa do informacji, wynikające z Konstytucji, to wystarczająca podstawa do tego, aby na poziomie samorządu zdecydować o „zwiększeniu dostępności informacji o pracach komisji”.

W dodatku zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej komisje są jawne i otwarte, jeżeli stanowią tak przepisy ustaw. Jawność ta została wprost wskazana w art. 11b ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, który brzmi:

Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy oraz posiedzenia jej komisji.

Sieć Obywatelska Watchdog Polska podkreśla więc, że brak jest przeszkód prawnych, aby jako dodatkową formę zapewnienia przejrzystości funkcjonowania samorządu wprowadzić transmisję i nagrywanie posiedzeń komisji." - czytamy na Portalu Samorządowym.

* * *

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji sprawą transmisji posiedzeń komisji rad gmin i powiatów zajęło się w odpowiedzi na interpelację posła Tadeusza Tomaszewskiego. Poseł pytał o zmiany legislacyjne, które nakładałyby na samorządy obowiązek rejestrowania i udostępniania nagrań z obrad komisji w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.

„Obecne ramy prawne dotyczące jawności, zawarte zarówno w Konstytucji RP, jak i w ustawach samorządowych, nie sprzeciwiają się możliwości ustawowego rozszerzenia jej dostępności na transmisje komisji rady gminy (powiatu, sejmiku województwa). Interwencja legislacyjna w przedmiotowej materii, wprowadzająca obligatoryjność transmitowania i utrwalania posiedzeń komisji rady miałaby szeroki, systemowy zasięg obejmujący wszystkie jednostki samorządu terytorialnego” – wskazał wiceminister Tomasz Szymański. 

Jak wyjaśnił w odpowiedzi na interpelację, kwestia ta powinna być „przedmiotem pogłębionej analizy i rozmów ze środowiskami samorządowymi reprezentowanymi w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego”.

„Zasady techniki prawodawczej, które stanowią, że podjęcie decyzji o przygotowaniu projektu ustawy poprzedza ustalenie możliwości podjęcia środków interwencji organów władzy publicznej, alternatywnych w stosunku do uchwalenia ustawy. Z uwagi na powyższe należałoby w pierwszej kolejności rozważyć pozostawienie omawianej kwestii do przesądzenia władzom samorządowym – zgodnie z zasadą pomocniczości” – zaznaczył Szymański.

W odpowiedzi przypomniano, że cechą samorządów jest ich samodzielność, której przejawem jest możliwość stanowienia o ustroju danej jednostki samorządu terytorialnego w statucie. W statucie regulowana jest m.in. kwestia dostępności czyli zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich. Statut określa również zasady funkcjonowania komisji rady gminy, w tym organizację posiedzeń, sposobu ich zwoływania oraz prowadzenia obrad.

„Podkreślenia wymaga, że rada gminy – na podstawie przywołanego upoważnienia ustawowego – ma możliwość dostosowania regulacji normujących funkcjonowanie jej wewnętrznych organów do lokalnych uwarunkowań oraz na bieżąco reagować na zmieniającą się rzeczywistość. Praktyka pokazuje, że samorządy korzystają z powyższego i transmitują posiedzenia komisji” – wskazał Szymański.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze wstępu na posiedzenia  oraz udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych.

mr/

foto AS_Photography / pixabay.com