Gruchała: będziemy więcej płacić za śmieci i ogrzewanie?

Wyższe opłaty za śmieci i ogrzewanie? Miasta ostrzegają przed propozycją KE

Polskie metropolie sprzeciwiają się włączeniu miejskich spalarni odpadów do systemu opłat za emisje CO2. Zdaniem samorządów jeśli pomysł Komisji Europejskiej wejdzie w takim kształcie, to rachunki za miejskie ciepło wzrosną o ponad połowę oraz wyraźnie zwiększą się opłaty za wywóz śmieci.

"Są to bardzo niepokojące wiadomości. Zastanawiam się dlaczego burmistrz jeszcze nie informuje mieszkańców o tym, że budowa spalarni w Nowym Dworze koło Chojnic może doprowadzić w konsekwencji do ogromnego wzrostu opłat za wywóz śmieci i miejskie ogrzewanie? Czyżby burmistrz nie był na bieżąco z decyzjami Unii Europejskiej, czyżby nie informowano go o tym, że są takie plany w związku ze spalarniami odpadów? Jak wiadomo Zakład Zagospodarowania Odpadów w Nowym Dworze koło Chojnic może już procedować sprawy związane z budową spalarni. Należy zadać pytanie - jak burmistrz Chojnic zamierza rozwiązać ten problem? Informacja o przyłączeniu do sieci ENEA została podana do publicznej wiadomości w październiku. O potencjalnym wzroście cen za wywóz śmieci wiadomo już od lipca. Czy zatem celowo to ukrywano przed mieszkańcami? I tak mamy kolejny raz do czynienia z zakulisowym, niejawnym i nietransparentnym procesem decyzyjności." - podkreśla Michał Gruchała z Chojnickiego Dialogu.

Zgodnie z propozycją Komisji Europejskiej z 17 lipca 2026 roku, spalarnie odpadów komunalnych miałyby zacząć płacić za uprawnienia do emisji CO₂ od 2031 roku (od 25 proc. emisji), a od 2034 roku płacić już pełną stawkę za całość spalin. W ocenie Unii Metropolii Polskich te zasady są niesprawiedliwe i przyniosą złe skutki dla mieszkańców.W stanowisku zwrócono uwagę, że miejskie spalarnie przetwarzają wyłącznie te odpady, których nie da się już powtórnie wykorzystać ani poddać recyklingowi. Zamiast składować je na wysypiskach, miasta produkują z nich prąd i ciepło do ogrzewania domów. Spalarnia wykonuje stałe zadanie publiczne – nie może nagle przestać działać, gdy opłaty wzrosną. Nie ma też wpływu na to, ile opakowań nienadających się do ponownego przetworzenia producenci wypuszczają na rynek.

Z wyliczeń UMP wynika, że jeśli nowe opłaty wejdą w życie to koszt przyjęcia odpadów w spalarni wzrośnie o 50–60 proc. (około 50 euro za każdą tonę), co od razu podniesie opłaty za śmieci dla mieszkańców. Rachunki za ciepło z miejskiej sieci wzrosną o ponad 50 proc.  

Samorządy przypominają, że w Polsce wciąż nie wprowadzono pełnej odpowiedzialności finansowej producentów za wprowadzane opakowania, co oznacza, że nowy koszt włączenia spalarni do systemu emisji CO2 w całości spadnie na mieszkańców.  

Metropolie ostrzegają, że jeśli propozycja wejdzie w życie sytuacja będzie sprzyjać powstawaniu nowych składowisk odpadów. W efekcie najbardziej szkodliwe składowanie odpadów na ziemi stanie się tańsze niż ich nowoczesne przetwarzanie. W ocenie samorządowców to prosta droga do powrotu dzikich wysypisk i rozrostu szarej strefy. Polska wciąż ma za mało nowoczesnych zakładów, a nowe kary uniemożliwią ich budowę.  

Dlatego Unia Metropolii Polskich zaapelowała do rządu o szybkie rozmowy z innymi państwami Unii Europejskiej. Podobne trudności mają m.in. Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia i Bułgaria. Przeciwko nowym opłatom opowiedziały się już także Francja i Włochy.  Samorządy deklarują, że przekażą ministerstwu dokładne wyliczenia i dane, które pomogą polskim negocjatorom obronić interesy mieszkańców podczas rozmów w Brukseli.  Stanowisko UMP trafiło do wiceministrów Krzysztofa Bolesty i Anity Sowińskiej z Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Powstało w porozumieniu z organizacjami branżowymi: Krajową Izbą Gospodarki Odpadami, Krakowskim Holdingiem Komunalnym, Polską Izbą Gospodarki Odpadami, Stowarzyszeniem Producentów Energii z Odpadów.

mp/

foto manfredrichter / pixabay.com