Dalecka: są pieniądze na renaturyzację rzek, mokradeł i torfowisk

"310 mln zł na projekty parków narodowych i regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, 100 mln zł na projekty realizowane przez samorządy i organizacje pozarządowe oraz 50 mln zł dla Lasów Państwowych - rekordowy nabór na renaturyzację rzek, mokradeł i torfowisk zbliża się do końca. Parki narodowe i regionalne dyrekcje ochrony środowiska już złożyły projekty o łącznej wartości 314 mln zł. Samorządy i organizacje pozarządowe mogą zgłaszać projekty do końca października. Mają one służyć odtwarzaniu mokradeł i torfowisk, poprawie stanu rzek oraz zwiększaniu naturalnej retencji." - informuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

"Samorządy, w tym starostwo, winny skorzystać z tego programu. Powiat chojnicki to Bory Tucholskie pełne rzek, strumieni, jezior czy torfowisk i przede wszystkim kanał Brdy. Także jest czym się zajmować i o co dbać. Mam nadzieję, że władze powiatu chojnickiego i gmin, w tym miasto Chojnice myślą o przyszłości i o zachowaniu odpowiedniej infrastruktury, która pozwoli przetrwać lasom i nieodłącznym miejscom, w których króluje woda. Nasz powiat słynie choćby z takich miejscowości jak Mylof / Zapora, Charzykowy czy Swornegacie. Tam woda jest częścią życia. I mówię tu zarówno o mieszkańcach, jak i turystach. Dlatego przy nadmiernym korzystaniu z jezior czy rzek należy bacznie pilnować, by nie zniszczyć tego, co od tysięcy lat jest elementem nie tylko krajobrazu, ale całego ekosystemu." - podkreśla Mirosława Dalecka, radna powiatu chojnickiego.

Najważniejsze informacje:

- 19 wniosków złożyło 11 parków narodowych i 8 regionalnych dyrekcji ochrony środowiska.

- Samorządy i organizacje pozarządowe mogą składać wnioski do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do końca października.

- Celem projektów jest odtwarzanie naturalnych mokradeł i torfowisk, poprawianie stanu rzek i zwiększanie retencji naturalnej.

- Kierujemy bezprecedensowo wysokie środki tam, gdzie najbardziej ich potrzebujemy. Blisko 460 mln zł ze środków europejskich przeznaczamy na odzyskiwanie wody w przyrodzie i odbudowę naturalnych stosunków wodnych - powiedziała Urszula Zielińska, sekretarz stanu i Główna Konserwator Przyrody.

Woda zostaje w krajobrazie

Środki mają wspierać m.in. odtwarzanie mokradeł i poprawę warunków wodnych torfowisk, zwiększanie retencji dolinowej, przywracanie ciągłości ekologicznej cieków oraz ochronę stref buforowych wzdłuż rzek.

- Woda to także infrastruktura bezpieczeństwa. Jeżeli mówimy o bezpieczeństwie państwa, nie możemy zapominać o bezpieczeństwie klimatycznym i przyrodniczym. To też woda w wodociągach, dla ludzi, rolnictwa, produkcji, dla nas wszystkich, dla życia i dla naszej krajowej przyrody - powiedziała Urszula Zielińska.

Działania renaturyzacyjne pozwalają zatrzymać wodę w krajobrazie i zwiększać odporność ekosystemów na suszę. Ma to znaczenie także dla rolnictwa i lokalnych społeczności. Wybrane przedsięwzięcia, szczególnie we wschodniej Polsce, stanowią jednocześnie element przyrodniczy programu „Tarcza Wschód”.

- Na renaturyzację przeznaczamy 310 mln zł dla parków narodowych i regionalnych dyrekcji ochrony środowiska. Co ważne, projekty na tych najbardziej wrażliwych i najcenniejszych obszarach możemy finansować do 100 proc. kosztów kwalifikowanych. To pozwala w pełni wykorzystać środki unijne na działania służące ochronie przyrody i adaptacji do zmian klimatu - dodała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes NFOŚiGW.

- Zasadniczym celem tych działań jest poprawa stosunków wodnych, a poprzez to poprawa jakości środowiska, przywracanie naturalnych procesów i renaturyzacja. Szczególny nacisk położyliśmy na tereny cenne przyrodniczo, w tym położone wzdłuż wschodniej granicy Polski. W ten sposób łączymy budowanie odporności na zmiany klimatu ze wzmocnieniem obronności państwa - powiedział Piotr Otawski, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Kolejne środki na naturalną retencję

Osobny nabór skierowany jest do samorządów, ich związków, organizacji pozarządowych i partnerstw. Jego budżet wynosi 100 mln zł, a dofinansowanie może sięgnąć 79,71 proc. kosztów kwalifikowalnych. Wnioski można składać do 31 października 2026 r.

Oba nabory prowadzone są w ramach działania FENX.02.04 „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom” programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Operatorem jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ocena 19 wniosków parków narodowych i RDOŚ nadal trwa. W jej wyniku część wniosków może wymagać uzupełnień lub wyjaśnień, a niektóre koszty mogą zostać uznane za niekwalifikowalne.

kom/ mmic/ ktl/