Zajst: do ochrony ludności gminy potrzebują fachowców

Brak fachowców w gminach jest piętą achillesową systemu ochrony ludności – wskazał prof. Bernard Wiśniewski z Akademii WSB. Jego zdaniem samorządy zatrudniają zbyt mało pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami.

"Budowanie systemu ochrony ludności wymaga włodarza o otwartym umyśle, odpowiedniego zaplecza technicznego, w tym miejsc na schrony i magazyny oraz specjalistycznej kadry zarządzającej poszczególnymi przestrzeniami. Sferą internetową powinien zarządzać informatyk, zaopatrzeniową logistyk, a lokowaniem ludności ktoś posiadający wojskowe podstawy. To określenie minimalne, wymagające dopracowania. Jednak z przykrością muszę stwierdzić, że Miastko ma ogromny problem z profesjonalną kadrą gotową do prowadzenia działań w ramach ochrony ludności. Przede wszystkim zmiany wymaga mentalne podejście do spraw obrony cywilnej. Stare, postpeerelowskie przyzwyczajenia to relikty, które w żaden sposób nie spełniają nawet minimalnych warunków. A jak wiemy, wszystko może się zdarzyć i kiedy nie będziemy jako gmina odpowiednio przygotowani, to potem koszty społeczne mogą być tragiczne..." - podkreśla Witold Zajst, burmistrz Miastka poprzedniej kadencji.

Osoby przypadkowe, bez wiedzy i bez kwalifikacji

W ubiegłym tygodniu, po tym jak w czwartek w pobliżu Tarnawy-Kolonii w Lubelskiem spadła rosyjska rakieta Ch-101, szef MSWiA Marcin Kierwiński zapowiedział, że w ciągu kilkunastu najbliższych tygodni zostanie uruchomiona specjalna aplikacja regulująca kwestie ostrzegania ludności. Jak zaznaczył, priorytetem jest systematyczne uzupełnianie zaległości i budowa nowoczesnego, skutecznego systemu reagowania na zagrożenia. Według Kierwińskiego nowe rozwiązanie ma uzupełnić obecny system alarmowania, który jest oparty m.in. na syrenach i alertach Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.

W rozmowie z PAP, prof. dr hab. Bernard Wiśniewski, dyrektor Centrum Metodologii Badań Bezpieczeństwa Akademii WSB wskazał, że problemy w tym zakresie znajdują się poza systemem  ostrzegania o zagrożeniach i do jego usprawnienia niezbędne są działania na poziomie samorządów. 

„Ze względu na ustawowy wymóg pieniądze na ochronę ludności i obronę cywilną są, ale niewiele się zmienia, jeśli chodzi o zatrudnianie w samorządach fachowców. Wciąż często zajmują się tym osoby przypadkowe, bez wiedzy i bez kwalifikacji” – wyjaśnił.

W jego ocenie, dzięki szkoleniom z ochrony ludności sytuacja ulega poprawie. Jak zaznaczył, dobrze się stało, że Akademia Pożarnicza wzięła na siebie obowiązek przeszkolenia ministrów i wojewodów, a teraz rusza system związany ze szkoleniami doskonalącymi. 

„Obawiam się, że to nie rozwiązuje problemu, bo to jest nadal jeden człowiek w powiecie albo ćwierć etatu w gminie. A to stanowczo za mało” – podzielił się wątpliwościami. „Wiem, że szczególnie na poziomie samorządu terytorialnego nie ma pieniędzy na mnożenie etatów, ale uważam, że w każdej gminie dwie przeznaczone do tego osoby to minimum. W mojej ocenie to właśnie jest piętą achillesową całego systemu” – podsumował prof. Wiśniewski. 

Podkreślił też, że duże znaczenie ma też kwestia wiedzy społeczeństwa na temat tego jak reagować w czasie zagrożenia. Zdaniem prof. Wiśniewskiego wiedza ta jest niewielka. Wskazał, że obecnie wyposaża się w te kompetencje tylko młodzież objętą systemem edukacji dla bezpieczeństwa. 

„Problemem natomiast jest wiedza ludzi w średnim wieku, którzy pamiętają kwestie związane z przygotowaniami do sytuacji kryzysowych przez pryzmat strzelania z karabinków kbks na przysposobieniu obronnym” – podkreślił.

Obecny system powiadamiania ludności, który bazuje na syrenach, jak wyjaśnił PAP dr hab. Marcin Smolarkiewicz, prof. Akademii Pożarniczej w Warszawie i trener w mechanizmie ochrony ludności Unii Europejskiej (UCPM), ma charakter hybrydowy - składa się zarówno ze starych urządzeń analogowych, jak i nowoczesnych rozwiązań cyfrowych, ale trwają intensywne prace nad jego pełną cyfryzacją i integracją. Jednocześnie od paru lat działa też system cyfrowy, czyli komunikaty RCB rozsyłane z dokładnością do danych regionów, w szczególności danych bazowych stacji przekaźnikowych, które wysyłają sygnał do telefonów komórkowych.

gru/ ugw/ mr/