Marek Pleśniar ze Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty: zamiast bramek w szkołach, doinwestujmy psychologów

Na początku października w kilku mazowieckich szkołach doszło do aktów przemocy z użyciem ostrych narzędzi. Kilka osób zostało rannych. Zginęła 37-letnia pracownica szkoły w Leszczydole-Nowinach. 

W szkołach zaczęły regularnie pojawiać się patrole policji, a resort edukacji zapowiedział zmiany w przepisach. Toczy się też dyskusja nad tym, jak poprawić bezpieczeństwo w placówkach oświatowych. 

W rozmowie z PAP dyrektor Biura Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty (OSKKO) Marek Pleśniar zwrócił uwagę, że obecnie nie ma narzędzi prawnych, które pozwalałyby dyrektorom szkół i nauczycielom odbierać uczniom narzędzia niebezpieczne.

- To są prywatne przedmioty uczniów. Możemy je odebrać tylko wtedy, gdy ratujemy życie czy zdrowie, albo po prostu się bronimy - powiedział.

Dyrektor Biura OSKKO wyjaśnił, że kadra może próbować zapobiegać takim zdarzeniom poprzez budowanie relacji z uczniami oraz stosowanie procedur. - Stawiamy głównie na szkolenia - dodał.

Jak zaznaczył, dyrektorzy szkół i nauczyciele „zdecydowanie nie chcą sprawdzać uczniom tornistrów”.

- Szkoły chcą działać przez zapobieganie kryzysom. Kiedy ktoś mnie pyta, co proponuję zamiast ochroniarzy czy bramek, odpowiadam, że lepiej wydać te pieniądze na pełny etat psychologa i pedagoga szkolnego, bo obecnie tego właśnie brakuje - dodał.

Podkreślił, że OSKKO od dawna sygnalizuje, że dyrektorzy i nauczyciele za mało znają swoich uczniów.

- Dlatego w jednym z naszych postulatów żądamy zmniejszenia liczebności klas, bo my musimy znać problemy dzieci, które uczymy. Także patrząc na ostatnie wydarzenia, widać wyraźnie, że dziecko nie może się obawiać przyjścia do nauczyciela z telefonem i powiedzenia, że jest zaniepokojone, bo dostało taki czy inny przekaz - dodał.

Jak podkreślił, budowanie zaufania uczniów do nauczycieli to „podstawa w przygotowaniu do takich kryzysów”.

Dodał też, że w ramach szkoleń organizowanych przez OSKKO dyrektorzy i nauczyciele uczą się np. znaczenia internetowego żargonu, emotikonek. - To jest język naszych uczniów, więc trzeba się tego języka uczyć, by móc rozpoznawać wszystkie sygnały - dodał.

Pleśniar zaznaczył, że jeśli chodzi o procedury, przede wszystkim, muszą być przećwiczone. OSKKO wystąpiło w tej sprawie w ubiegłym roku do MEN - w stanowisku ws. stanu przygotowań oświaty do sytuacji zagrożenia wojennego i kryzysowego oraz niezbędnych działań naprawczych.

Organizacja zaapelowała m.in. o jasne wytyczne dotyczące procedur ewakuacji, schronienia i opieki nad uczniami, centralnie opracowane scenariusze ćwiczeń i wzory dokumentów operacyjnych, ustalenie zasad komunikacji między szkołami a służbami państwowymi w sytuacjach zagrożenia.

Stowarzyszenie zwróciło się także o wprowadzenie szkoleń dla dyrektorów szkół i koordynatorów ds. bezpieczeństwa z zakresu zarządzania kryzysowego, ochrony ludności, z udziałem wojska, policji, straży pożarnej i służb medycznych, uwzględniającego realne scenariusze kryzysowe, nie tylko teoretyczne podstawy.

- Nie chodzi wyłącznie o wytyczne. Do szkół muszą przyjechać specjaliści, np. antyterroryści, którzy przeszkolą kadrę i uczniów na wypadek sytuacji zagrożenia np. ewakuacji albo całkowitego zabarykadowania się w szkole, wyznaczą strefy z miejscami bezpiecznymi - powiedział PAP dyrektor Biura OSKKO.

Dodał, że jak pokazały ostatnie wydarzenia, podjęcie takich kroków jest konieczne.

Zauważył przy tym, że część zabezpieczeń już funkcjonuje w wielu szkołach, na przykład weryfikacja wchodzących do niej osób postronnych. - Potrzebny jest jednak specjalista szkoleniowiec, bo może się zdarzyć, że wchodząca osoba, mimo weryfikacji celu wizyty w szkole, będzie miała złe zamiary i ostatecznie zaatakuje kogoś już w budynku - dlatego pracownicy szkoły muszą wiedzieć, jak temu zapobiec - dodał Pleśniar. 

Jednocześnie zaznaczył, że „nie możemy się dać zastraszyć”.  - W ciągu niecałego tygodnia społeczeństwo przekonano, że polska szkoła nie jest bezpieczna. Zdarzyło się kilka strasznych zajść i one będą się zdarzać, ale nie wolno popadać ze skrajności w skrajność - ocenił.

Nie można - dodał - przejść „od mówienia, że nie ma problemu - do robienia ze szkoły strefy zmilitaryzowanej, z bramkami przy wejściach czy ochroniarzami, bo to jest spełnienie życzeń agresorów”. - Jeśli do tego dopuścimy, będziemy żyli w ciągłym strachu - ocenił.

Jak dodał, przede wszystkim „muszą być procedury i nauczyciele muszą być w nich perfekcyjnie przeszkoleni”. Obecnie - poinformował - nauczyciele „są szkoleni tam, gdzie ktoś na to wpadnie”.

- Za to są odpowiedzialne samorządy i odpowiedzialni samorządowcy sami wpadają na ten pomysł - dodał.

Po ostatnich zdarzeniach MEN szykuje zmiany w przepisach. W piątek do konsultacji trafił projekt rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w szkołach. Ma ono m.in. zobowiązać dyrektorów, aby we współpracy ze służbami przeprowadzili co najmniej dwa razy w roku praktyczne ćwiczenia związane z sytuacjami kryzysowymi.

Będą też zmiany ustawowe. Wkrótce do wykazu prac legislacyjnych ma być wpisany projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, którego głównymi wątkami będą m.in. „zwiększone uprawnienia dyrektorów szkół do sprawdzania rzeczy osobistych, zabezpieczania niebezpiecznych przedmiotów, jasne zasady reagowania na zagrożenia oraz jasne zasady współpracy”. (PAP)

pak/ akar/ mark/