Dowódca szwedzkiego wojska: Sojusz poprawił kontrolę nad Bałtykiem, ale akwen wciąż jest kluczowy dla Rosji

Gen. Claesson od 2024 roku pełni rolę głównego dowódcy sił zbrojnych Szwecji - odpowiednika polskiego szefa Sztabu Generalnego WP. W rozmowie z PAP nawiązał m.in. do niedawnego spotkania Komitetu Wojskowego NATO w Kopenhadze, w skład którego wchodzą najwyżsi rangą dowódcy z całego Sojuszu.

Szwedzki generał wskazał, że rozmowy w Kopenhadze poświęcone były m.in. zagrożeniom na Bałtyku oraz w coraz bardziej kluczowym - zarówno dla Szwecji, jak i innych sojuszników - regionie Arktyki. Według oficera region Bałtyku i dalekiej północy są ze sobą silnie powiązane, i ze strategicznego punktu widzenia należy patrzeć na nie jak na części jednej całości. 

- Nie jestem przy tym zwolennikiem nazywania Bałtyku „wewnętrznym jeziorem NATO”, bo to sugeruje, że mamy tu wszystko pod kontrolą, a tak nie jest. Na Bałtyku jest jednak duża strefa wód międzynarodowych, która pozostaje kluczowa dla Rosji - przypomniał, wskazując, że państwa Sojuszu mają do dyspozycji mniej narzędzi do zapewniania bezpieczeństwa na wodach międzynarodowych, niż na swoim terytorium.

Jak zauważył, Rosja jest w dużym stopniu uzależniona od Morza Bałtyckiego w zakresie handlu i transportu morskiego, zarówno eksportu, jak i importu. - Dlatego uważam, że ważne jest, aby zrozumieć, jak wielkie znaczenie ma Morze Bałtyckie dla Rosji. A skoro ma ono dla niej takie znaczenie, staje się to istotną kwestią bezpieczeństwa - wskazał generał. 

Podkreślił, że rozpoczęcie natowskiej misji Baltic Sentry, w ramach której państwa Sojuszu zintensyfikowały m.in. monitorowanie Bałtyku i podmorskiej infrastruktury, pozwoliły na wyraźne ograniczenie liczby incydentów, które były związane z atakami na podmorskiej instalacje, w tym zwłaszcza na położone na dnie kable telekomunikacyjne.

Zwrócił uwagę, że niezwykle istotne dla możliwości monitorowania dna Bałtyku są okręty podwodne. Przypomniał, że w zakresie tego typu uzbrojenia Polska ściśle współpracuje ze Szwecją - w szwedzkich stoczniach zostały zamówione trzy okręty dla Marynarki Wojennej, z których pierwszy ma trafić do Polski w 2030 roku. Gen. Claesson powiedział też, że polscy marynarze rozpoczęli już szkolenia pod okiem szwedzkich kolegów. 

Jednakże - jak zaznaczył - poza Bałtykiem kluczowy dla bezpieczeństwa NATO pozostaje również region Arktyki. Oficer zwraca uwagę m.in. na znaczenie zmian klimatycznych, przez które na dalekiej Północy otwierają się nowe szlaki żeglugowe, a także fakt dużej wojskowej aktywności Rosji w tym regionie, w tym działanie baz rosyjskiej Floty Północnej na Półwyspie Kolskim. 

Zdaniem gen. Claessona, obszar dalekiej Północy będzie stawał się coraz istotniejszy dla regionalnego i globalnego bezpieczeństwa. Łatwiejsza żegluga, a także m.in. możliwy łatwiejszy dostęp do bogactw naturalnych Północy spowodują, jak przewiduje gen. Claesson, wyraźny wzrost zainteresowania regionem przez szereg państw, w tym Rosję i Chiny. 

Podkreślił przy tym, że region w dalszym ciągu pozostaje kluczowy dla bezpieczeństwa całej Ameryki Północnej; zwrócił m.in. uwagę na znaczenie rozmieszczonych w tym regionie już w czasach zimnej wojny instalacji wczesnego ostrzegania, których zadaniem było wykrycie i ostrzeżenie USA i całego NATO o ewentualnym ataku rakietami balistycznymi wystrzelonymi z terytorium Azji.

Gen. Claesson podkreślił też, że od momentu dołączenia Szwecji do Sojuszu w 2024 roku stała się ona integralną częścią wszystkich planów wojskowych, jakie NATO rozwija dla zapewnienia bezpieczeństwa w regionie. Obecnie, jak przypomniał, szwedzcy żołnierze są obecni w wielu miejscach wokół Bałtyku, w tym w Finlandii, Łotwie i Polsce, gdzie w grudniu rozmieszczona zostanie szwedzka bateria przeciwlotnicza Patriotów. Także szwedzkie lotnictwo - myśliwce JAS 39 Gripen - są zaangażowanie w misję obrony przestrzeni powietrznej NATO, w tym nad Polską. 

Dla Szwedów, jak wskazał, to fundamentalna zmiana w myśleniu o własnej obronności i bezpieczeństwie, gdyż przez ostatnie 200 lat szwedzkie wojsko przygotowywało się do ewentualnej obrony kraju wyłącznie na jego terytorium. Teraz, jak podkreślił, zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa Szwecji poprzez udział w przygotowaniach obronnych całego Sojuszu. 

Pytany, jakie zagrożenia dla regionu uważa obecnie za najbardziej prawdopodobne, generał wskazał na zagrożenia z powietrza i potrzebę rozbudowy wszelkiego rodzaju systemów obrony przeciwlotniczej. 

- Obecnie, gdy nasi ukraińscy przyjaciele utrzymują linię frontu, która angażuje 700 tys. rosyjskich żołnierzy, różnego rodzaju ataki i wtargnięcia w naszą przestrzeń powietrzną są najbardziej prawdopodobnym zagrożeniem - ocenił. 

Jak podkreślił, tego typu ataki wiążą się nie tylko z możliwymi fizycznymi zniszczeniami, ale również wpływają na tzw. sferę kognitywną społeczeństwa. - Widzicie to w Polsce, jak ludzie reagują na doniesienia o upadku rakiety czy wtargnięciu drona. Tego typu zdarzenie niejako wprowadzają umysły ludzie w stan wojny; podobnie byłoby w Skandynawii, gdyby takie wtargnięcia miały miejsce u nas - stwierdził generał. 

Jak podkreślił, Sojusz musi być gotowy na odparcie różnych zagrożeń, w tym nawet wtargnięcia obcych sił i zajęcia niewielkiej części terytorium, któregoś z państwa NATO. 

- Mogą to zrobić tylko po to, żeby sprawdzić, jak działa nasz system podejmowania decyzji. (...) Znalezienie słabego punktu przeciwnika i maksymalnego wykorzystanie to przecież stara, sprawdzona rosyjska tradycja - przestrzegł. 

Mikołaj Małecki (PAP)

mml/ ktl/