Pomorskie/ Raport wskazujący na szanse i wyzwania gospodarcze północnych regionów Polski

W środę w Sopocie zaprezentowano raport „W stronę morza. Potencjał gospodarczy północnych regionów Polski” opracowany i przygotowany przez analityków Polityki Insight w partnerstwie z Polskimi Elektrowniami Jądrowymi (PEJ). W raporcie podkreślono, że strategiczne inwestycje na wybrzeżu trwale przesuwają gospodarczy i energetyczny punkt ciężkości kraju z południa na północ.

Według autorów, Pomorze przestaje być wyłącznie odbiorcą prądu ze Śląska, a staje się kluczowym obszarem jego wytwarzania, bilansowania i dystrybucji.

Trzy reaktory jądrowe AP1000 w gminie Choczewo o mocy 3,75 GW oraz morskie farmy wiatrowe osiągające do 18 GW mocy mają dostarczać stabilną, niskoemisyjną energię. Dostęp do taniego zasilania tworzy z kolei warunki do przyciągania branż wysokich technologii, w tym centrów danych, sztucznej inteligencji, przemysłu półprzewodników oraz sektora kosmicznego. Dodatkowo inwestycje stymulują rozwój infrastruktury komunalnej, transportowej i medycznej oraz napędzają lokalny przemysł stoczniowy.

Jednocześnie autorzy dokumentu wskazują na poważne bariery technologiczne i społeczne. Kluczowym wąskim gardłem pozostaje wiek i poziom rozwoju sieci elektroenergetycznych w pasie nadmorskim, które bez pilnej modernizacji i budowy magazynów energii nie będą w stanie przyjąć nowych mocy. Wyzwaniem dla gmin jest także masowy napływ pracowników budowlanych generujący presję na rynek mieszkaniowy i usługi publiczne, a także ryzyko konfliktów przestrzennych z branżą turystyczną i rybołówstwem.

Opracowanie akcentuje również narastające zagrożenie wojskowe i hybrydowe ze strony Federacji Rosyjskiej. W dokumencie zaznaczono, że „rosyjski potencjał na Bałtyku jest znaczący i może być wykorzystany do wrogich działań hybrydowych w czasie narastania kryzysu i w pierwszej fazie ewentualnej wojny”.

Autorzy wskazują, że nadmorska infrastruktura energetyczna i portowa może stać się celem uderzeń rakietowych, dronowych oraz podwodnych, do czego dochodzi ryzyko ze strony tzw. floty cieni uszkadzającej podwodne kable elektroenergetyczne, telekomunikacyjne i gazociągi. W odpowiedzi eksperci postulują utworzenie tzw. Bałtyckiej Kopuły, czyli wspólnego systemu dozoru, ochrony i obrony obszaru bałtyckiego w ramach NATO i UE.

Jednym z wyzwań jest także ryzyko niskiego udziału polskich przedsiębiorstw (local content) w łańcuchach dostaw dla energetyki jądrowej i offshore. Skala korzyści dla krajowej gospodarki będzie zależeć od tego, jak dużo polskich firm przejdzie procesy certyfikacyjne, utrzyma konkurencyjność kosztową i jakościową oraz zdobędzie kolejne zamówienia.

Dyrektor zarządzający Polityki Insight Andrzej Bobiński zaznaczył w rozmowie z PAP, że raport opisuje fundamentalne zmiany geoekonomiczne i geostrategiczne, które już zachodzą w polskiej gospodarce.

- Z jednej strony to jest kwestia w sposób oczywisty zmian energetycznych, transformacji energetycznej tego centrum zasilania państwa i polskiej gospodarki – mówię tutaj o offshore, o energetyce jądrowej, o magazynach energii. Natomiast to rodzi też rozwój gospodarczy, inwestycje i trochę zmianę strukturalną polskiej gospodarki. My przechodzimy i musimy przechodzić z przemysłu ciężkiego w kierunku przemysłów cyfrowych – powiedział Bobiński.

Odnosząc się do kwestii bezpieczeństwa na Bałtyku i zagrożeń ze strony Rosji, Bobiński wskazał na konieczność budowy odpowiednich zdolności obronnych.

- Żyjemy w rzeczywistości, gdzie zagrożenie atakami rosyjskimi odnotowujemy wszędzie – na południu, wschodzie i też na Pomorzu. W tym regionie zagrożenia mają inną naturę. To wymaga od nas bliższej współpracy z państwami natowskimi, przede wszystkim z Finlandią i Szwecją, oraz podniesienia naszych zdolności obronnych w takich domenach jak marynarka wojenna czy lotnictwo – oświadczył.

Pytany o dalsze wykorzystanie raportu, szef Polityki Insight zaznaczył, że głównym zadaniem analityków było zdiagnozowanie i opisanie zachodzących zmian. - Główny ciężar tego, co mieliśmy zrobić, zrobiliśmy – opisaliśmy, wskazaliśmy. Mamy nadzieję, że więcej osób wykorzysta te tezy, wnioski i rekomendacje, żeby wykonywać swoją pracę, bo to nie my jesteśmy od tego, żeby przyciągać te inwestycje – powiedział Bobiński

Autorami raportu są: Tomasz Sawczuk, Dominik Brodacki, Jan Jęcz, Marek Świerczyński. Polityka Insight to niezależne polskie centrum analityczne (think tank), założone w 2013 roku w ramach grupy wydawniczej tygodnika „Polityka”.

Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ) to spółka Skarbu Państwa, która odpowiada za przygotowanie i budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. (PAP)

pm/ mrr/

foto Sinousxl / pixabay.com