Osowicka: MKiŚ obniży wymagany wskaźnik recyklingu i złagodzi kary dla gmin

Obniżenie wymaganego wskaźnika recyklingu odpadów oraz złagodzenie kar dla gmin za jego nieosiągnięcie – takie zmiany zostały dodane do procedowanego projektu ustawy wprowadzającego ROP. Jak wyjaśnił Marek Goleń z MKiŚ, regulacja ma charakter priorytetowy i procedowana jest tak, aby jak najszybciej  trafić do dalszych etapów w ramach powadzonego procesu legislacyjnego. 

- Obniżenie poziomu recyklingu nie oznacza jego wstrzymania. Brak "obróbki" śmieci nadal generuje konkretne kary i obciąża nimi samorząd, czyli wszystkich mieszkańców. Odpowiedzialność za to ponosi władza, która nie potrafi odpowiednio kierować samorządem. Zastanawiam się co by było, gdyby od takich sytuacji uzależnić wysokość wynagrodzenia dla wójtów czy burmistrzów. Jeśli na przykład gmina, w naszym przypadku miejska, nie osiągnie odpowiedniego poziomu recyklingu, to uposażenie burmistrza było by z automatu obniżane o 10 procent albo nawet 20. Może wtedy włodarz zrozumiałby, że zarządzanie miastem to nie tylko popisy medialne czy splendor, ale przede wszystkim odpowiedzialność przed mieszkańcami - podkreśla Marzenna Osowicka, radna Chojnic.

* * *

W odpowiedzi na postulaty samorządów dotyczące pilnego wdrożenia przepisów obniżających z 55 do 50 proc. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych dla roku 2025 dr Marek Goleń z Departamentu Gospodarki Odpadami MKiŚ poinformował, że postulowana zmiana została zaproponowana w ramach prowadzonego procesu legislacyjnego projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100). 

Jak zaznaczył dyrektor, „ustawa ma dla resortu charakter priorytetowy i procedowana jest tak, aby jak najszybciej  trafić do dalszych etapów w ramach powadzonego procesu legislacyjnego”. 

Goleń wyjaśnił, że w propozycji zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ministerstwo przewidziało wprowadzenie 50 proc. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych dla roku 2025 z proporcjonalnym dostosowaniem wartości dla lat 2026–2029 i pozostawieniem niezmienionych celów od 2030 r. 

„Zaproponowano również odpowiednie przepisy przejściowe w zakresie wejścia w życie ww. przepisów dot. m.in. kwestii ewentualnych kar za nieosiągnięcie wymaganych poziomów za 2025 r. – zostaną one z urzędu uchylone lub odpowiednio obniżone” – dodał Goleń. 

Dyrektor wskazał, że resort zaproponował złagodzenia kar za ewentualne nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu za rok 2024 i 2025 oraz poziomów składowania za rok 2025 przez gminy i inne podmioty odbierające odpady komunalne. 

„W stosunku do podmiotów oraz gmin z obszaru objętego klęską żywiołową wprowadzono zwolnienie z kar, natomiast w przypadku gmin i podmiotów z pozostałych obszarów kraju zmniejszono kary o połowę” – podkreślił Goleń. 

Zaznaczył przy tym, że wymagane zgodnie z dyrektywą poziomy recyklingu na lata 2030-2035 „na chwilę obecną pozostają bez zmian”.Na początku lutego Związek Gmin Wiejskich RP, Związek Miast Polskich oraz Unia Metropolii Polskich wystosowały do MKiŚ wspólny apel o natychmiastowe obniżenie poziomu recyklingu do 50 proc. W ubiegłym roku na takie rozwiązanie zgodziła się Komisja Europejska. Samorządowcy wskazali, że utrzymanie poziomu 55 proc. w 2025 r. w obecnym stanie prawnym i faktycznym wiąże się z ryzykiem nałożenia administracyjnych kar pieniężnych na bardzo dużą liczbę gmin, niezależnie od ich rzeczywistych działań organizacyjnych i inwestycyjnych.

Zgodnie z przepisami każde państwo członkowskie UE musi osiągać określone poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W 2020 r. wskaźnik ten wynosił 50 proc. w odniesieniu do 4 frakcji odpadów komunalnych (papier, metal, plastik, szkło), a od 2025 r. wynosi 55 proc. w odniesieniu do wszystkich wytworzonych odpadów komunalnych. W celu osiągnięcia powyższego, począwszy od 2021 r. gminy są obowiązane osiągnąć poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 20 proc. wagowo – za rok 2021; 25 proc. wagowo – za rok 2022; 35 proc. wagowo – za rok 2023; 45 proc. wagowo – za rok 2024; 55 proc. wagowo – za rok 2025.

mp/