pixabay.com Licencja: https://pixabay.com/pl/service/license
Najważniejszą zmianą planowaną od 2027 roku jest podwyższenie pierwszego progu podatkowego ze 120 tys. zł do 130 tys. zł oraz wprowadzenie dodatkowej stawki wynoszącej 24%. Obecnie obowiązują dwie podstawowe stawki podatku dochodowego od osób fizycznych: 12% dla dochodów do 120 tys. zł rocznie oraz 32% od nadwyżki ponad tę kwotę. Nowa propozycja zakłada bardziej stopniowe przechodzenie pomiędzy kolejnymi przedziałami.
Według przyjętych założeń nowa skala będzie obejmować trzy poziomy opodatkowania. Dochody do 130 tys. zł rocznie zostaną objęte stawką 12%. Nadwyżka ponad 130 tys. zł do 150 tys. zł będzie opodatkowana stawką 24%, natomiast od dochodów przekraczających 150 tys. zł nadal będzie naliczane 32%.
Istotne znaczenie ma również zachowanie kwoty wolnej od podatku na dotychczasowym poziomie 30 tys. zł. Oznacza to, że reforma nie zakłada jej podwyższenia do 60 tys. zł, co również mogłoby przynieść dodatkowe korzyści emerytom. Zmiana ma przede wszystkim złagodzić obciążenia osób osiągających wyższe dochody, które obecnie stosunkowo szybko przekraczają granicę pierwszego progu.
Warto podkreślić, że Sejm uchwalił ustawę 5 listopada 2026 roku, a Senat przyjął ją dzień później bez poprawek. Na dzień przygotowania artykułu ustawa oczekuje jeszcze na zakończenie procesu legislacyjnego. Rodziny seniorów powinny śledzić dalsze informacje, ponieważ ostateczne wejście przepisów w życie będzie miało znaczenie podczas rozliczania dochodów za 2027 rok.
W przypadku emerytur wynoszących od 3 do 8 tys. zł brutto miesięcznie sama zmiana progów podatkowych nie przyniesie bezpośrednich oszczędności. Wynika to z faktu, że roczne dochody z takich świadczeń nie przekraczają obecnego limitu 120 tys. zł. W konsekwencji seniorzy pozostaną w pierwszym przedziale podatkowym, w którym zarówno obecnie, jak i według projektowanych zasad obowiązuje stawka 12%.
Dobrze pokazują to konkretne przykłady. Emeryt otrzymujący 3 tys. zł brutto miesięcznie uzyskuje w ciągu roku 36 tys. zł świadczenia. Przy emeryturze wynoszącej 4 tys. zł roczny przychód wynosi 48 tys. zł, a przy 5 tys. zł osiąga 60 tys. zł. W przypadku świadczenia w wysokości 6 tys. zł będzie to 72 tys. zł rocznie, przy 7 tys. zł – 84 tys. zł, natomiast przy 8 tys. zł – 96 tys. zł.
W żadnym z tych przykładów sam dochód z dwunastu miesięcznych świadczeń nie przekracza granicy pierwszego progu podatkowego. Oznacza to, że seniorzy pobierający emerytury w takim przedziale nie powinni oczekiwać dodatkowych pieniędzy wyłącznie z tytułu przesunięcia progów PIT.
Trzeba jednak pamiętać, że w rocznym rozliczeniu znaczenie mają również dodatkowe świadczenia, takie jak trzynasta emerytura, oraz inne dochody podlegające opodatkowaniu według skali. Mogą one zwiększyć roczną podstawę opodatkowania, choć przy wskazanych wysokościach emerytur samo ich otrzymywanie nie oznacza automatycznie przekroczenia progu 120 tys. zł.
Największe korzyści z planowanej reformy mogą uzyskać seniorzy, których łączne roczne dochody przekraczają obecny próg 120 tys. zł. Dotyczy to przede wszystkim osób pobierających wysokie świadczenia i jednocześnie uzyskujących dodatkowe przychody z pracy, umów cywilnoprawnych lub innych źródeł opodatkowanych według skali.
Przykładowo emeryt, którego roczna podstawa opodatkowania wynosi 130 tys. zł, obecnie zapłaci podatek w wysokości 14 tys. zł. Według projektowanej skali podatek wyniósłby 12 tys. zł. Różnica to 2 tys. zł oszczędności w skali roku.
Jeszcze większa korzyść pojawia się przy podstawie opodatkowania wynoszącej 150 tys. zł. Według obecnych zasad podatek wyniósłby 20 400 zł, natomiast po wprowadzeniu nowej skali byłoby to 16 800 zł. Senior mógłby więc zachować dodatkowe 3600 zł rocznie.
Warto zauważyć, że korzyść nie polega na obniżeniu podatku od całego uzyskiwanego dochodu. Nowe stawki będą stosowane do poszczególnych części podstawy opodatkowania. Dzięki temu przekroczenie dotychczasowego progu nie będzie oznaczało tak dużego wzrostu obciążenia podatkowego jak obecnie.
Zmiany w przepisach podatkowych mogą być trudne do samodzielnego przeanalizowania, szczególnie dla osób, które nie mają doświadczenia w rozliczaniu kilku źródeł dochodu. Dlatego warto, aby dzieci lub inni bliscy seniorów pomogli im sprawdzić roczne przychody i dokumenty otrzymywane od instytucji wypłacających świadczenia.
Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, ile wyniosły łączne dochody seniora w danym roku podatkowym. Sama wysokość miesięcznej emerytury nie zawsze wystarczy do określenia właściwego progu. Trzeba uwzględnić również ewentualne zatrudnienie, dodatkowe świadczenia i inne przychody opodatkowane na zasadach ogólnych. Znaczenie mogą mieć także przysługujące odliczenia i ulgi podatkowe.
Pomocne może okazać się korzystanie z rzetelnych materiałów edukacyjnych, które wyjaśniają aktualne zasady rozliczeń. Dobry portal podatkowy pozwala zapoznać się z najważniejszymi zmianami i sprawdzić, na jakie kwestie zwrócić uwagę przed przygotowaniem deklaracji. Warto również pamiętać, że do obliczenia należnego podatku nie zawsze potrzebna jest profesjonalna obsługa księgowa. W wielu prostszych przypadkach wystarczający będzie darmowy program do PIT, który prowadzi użytkownika przez kolejne etapy przygotowania zeznania.
Seniorzy mogą także skorzystać z możliwości przygotowania deklaracji przez PIT online. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć formalności i ułatwia zachowanie kontroli nad dokumentami. Bliscy mogą pomóc w zebraniu potrzebnych informacji, sprawdzeniu poprawności danych oraz zweryfikowaniu przysługujących odliczeń. Szczególnie ważne jest jednak dokładne przeanalizowanie sytuacji podatkowej seniora, ponieważ nawet podobne wysokością emerytury nie zawsze oznaczają identyczne zobowiązania wobec fiskusa.
Planowana zmiana skali PIT od 2027 roku zakłada podwyższenie pierwszego progu podatkowego do 130 tys. zł, wprowadzenie stawki 24% dla dochodów od 130 tys. zł do 150 tys. zł oraz pozostawienie stawki 32% dla nadwyżki ponad tę kwotę. Największe korzyści odczują osoby osiągające wyższe dochody, które obecnie przekraczają granicę pierwszego progu podatkowego. Seniorzy otrzymujący od 3 do 8 tys. zł brutto emerytury miesięcznie nie powinni natomiast oczekiwać oszczędności wynikających wyłącznie z przesunięcia progów. Ich roczne świadczenia pozostają poniżej obecnej granicy 120 tys. zł. Inaczej może wyglądać sytuacja emerytów uzyskujących dodatkowe przychody, które zwiększają łączną podstawę opodatkowania. Dlatego przed rozliczeniem warto dokładnie przeanalizować wszystkie źródła dochodu i sprawdzić ostateczny kształt przepisów. Dzięki temu zarówno seniorzy, jak i pomagający im bliscy będą mogli właściwie ocenić wpływ reformy na domowy budżet.